Na tym blogu zamieszczam głównie materiały związane z matematyką, pomimo tego, że zdecydowana większość mojej dydaktyki dotyczy informatyki. Najmłodszych łatwiej (a może nawet sensowniej) zainteresować matematyką, niż informatyką, ich umysły są lepiej dostosowane do strawienia tych treści, szczególnie gdy nie są jeszcze w stadium formalnym. Jednak, gdy nastolatkowie zbliżają się do końca szkoły podstawowej, może się okazać, że ciekawsze będą dla nich zagadki z polotem matematycznym, jednak rozwiązywane przez komputer, dzięki algorytmom i programowaniu. Bardzo ładne zadanie w tym temacie opisał na swoim blogu mój były uczeń, a teraz już dobry kolega po fachu, Franciszek Malinka. Myślę, że warto polecać dobre treści w internecie, a więc podlinkuję tutaj do jego wpisu. A oprócz tego napiszę coś o pasji do uczenia, którą niektórzy (np. Franek) mają, a której wielu (np. typowych nauczycieli w szkołach) niestety nie ma.

Na blogu nie jeden raz publikowałem narzędzia do edukacji, które albo sam przygotowałem albo które znalazłem. Ale każdy rodzic, również ja, czasami potrzebuje odpocząć lub potrzebuje mieć chwilę spokoju do załatwienia jakiejś ważnej sprawy. Jakimś pomysłem jest wtedy uruchomić dzieciom bajkę na telewizorze. Złym pomysłem jest natomiast pozwolić dziecku na pełną swobodę i wybór, bo szkodliwych materiałów w internecie jest sporo, a są one dobrze wypozycjonowane i promowane przez np. YouTube. Dziecko szybko kliknie w coś, co będzie dla niego szkodliwe. Lepszym pomysłem jest zdawać sobie sprawę z tego problemu i mieć pod ręką sensowne filmy, które można pokazać dziecku w takiej sytuacji awaryjnej.

Dzięki uprzejmości moich uczniów otrzymałem zaproszenie do Radia Wrocław. Prowadząca, pani Katarzyna Górna-Drzewosz, w audycji Chwalimy swoje, rozmawiała ze mną o uczeniu: najmłodszych, nieco starszych i jeszcze starszych. Radio udostępnia podcast z tego wywiadu. Zapewne trudno będzie mi tutaj na blogu zachować w kolejnych wpisach radiową jakość, dlatego tym bardziej szkoda, żeby materiał przepadł. Zapraszam do przesłuchania.

Udało mi się przygotować i zebrać na tym blogu całkiem sporo moich narzędzi edukacyjnych, którymi dzielę się nieodpłatnie z zainteresowanymi rodzicami i nauczycielami. Dawno jednak nie poleciłem czegoś, z czego skorzystałem, ale nie stworzyłem samemu. Nadszedł czas na grę w matematyczne bingo! Całość w pełni darmowa… no prawie, bo za cenę zapisania się na newsletter na stronie autorki. Ale moim zdaniem naprawdę warto.

To będzie chyba już ostatni wpis z serii A ma Pan dowód?. Najpierw, we wpisie o twierdzeniu Pitagorasa, narzekałem, że w szkołach nie robi się dowodów twierdzeń matematycznych. Nieco później zaś, we wpisie o pokrywaniu planszy klockami Tetrisa, zaproponowałem scenariusz lekcji, która moim zdaniem jest modelowym przykładem, jak w późniejszych klasach szkoły podstawowej możnaby masowo prezentować uczniom, jak wyglądają przykładowe dowody. W tym wpisie zamierzam jeszcze napisać jak przekonać uczniów, że dowody i matematyka są naprawdę potrzebne, a intuicja czasami zawodzi (a przy odpowiednio złośliwie dobranych zadaniach: zawodzi często). Przy okazji zaprezentuję kilka, moim zdaniem naprawdę ciekawych, zagadek. Nie są to niestety moje zagadki, ale dobrze dobrane klasyki z internetu. Krótki komentarz, dlaczego akurat te przykłady są dobre, znaleźć można na końcu wpisu.

W pewnym wpisie, na przykładzie twierdzenia Pitagorasa, narzekałem na to, że w szkole nie przeprowadza się dowodów podstawowych twierdzeń matematycznych, których się później używa. Wpadłem ostatnio na pomysł jak wytłumaczyć szerokiej publice ideę dowodu matematycznego. Przygotowałem interaktywną prezentację w formie gry komputerowej, której zasad w zasadzie nie trzeba tłumaczyć. W trakcie gry, dosłownie zaraz po osiągnięciu kilku pierwszych sukcesów i zrozumieniu o co chodzi w zagadce, okazuje się, że gracz, zamiast grać w grę, zaczyna pracować nad dowodem, że wygranie jest niemożliwe. Wydaje mi się, że wyszło naprawdę nieźle i tym bardziej jest mi smutno, że takich rzeczy się w szkole nie robi. Ale serce mi się raduje, że kolejne (być może dobre) narzędzie poszło w świat.

Czy Wy również próbowaliście czasami znaleźć w internecie jakieś ciekawe zadania z matematyki? Wpisanie zapytania ciekawe zadania z matematyki dla dzieci w wyszukiwarkę nie wypluwa (co najmniej na pierwszej stronie wyników) niczego tak naprawdę ciekawego. Jasne, materiały są kolorowe, czasami animowane, interaktywne i wszystko fajnie, ale merytorycznie (szczególnie dla zdolnych dzieci z klas 1-3) jest nieciekawie. Może słabo szukam, ale znajduję albo zbieranie ananasów za serie dziesięciu poprawnych odpowiedzi na pytania z dodawania w zakresie 1-10 albo zagadki językowo-logiczne typu Co należy dodać do 55555, aby otrzymać 500? (oczekiwana odpowiedź to: znak minus). Postanowiłem nie narzekać i po raz kolejny dać internetowi coś od siebie…

Udało mi się w końcu zebrać w sobie i przygotować wpis kontynuujący przegląd metod nauki czytania dla najmłodszych. Po przeanalizowaniu metody Domana i po wpisie na temat metody ślizgowej, nadszedł czas na opisanie metody sylabowej. Zapraszam do czytania i komentowania.

Prawdopodobieństwo uważam za jedną z najbardziej praktycznych gałęzi matematyki, mających zastosowanie w wielu momentach w życiu. Te zastosowania zdają się umykać większości (nie-nerdowskim) ludzi, nawet tym po ukończeniu studiów matematycznych. Komu bowiem nie zdarzyło się oceniać swoich działań jedynie po ich efekcie, a nie ich sensie, mówiąc coś w stylu: Po co jechałem dzisiaj do sklepu przed pracą? Przez to mam teraz porysowany zderzak.

Gra w pokera jest świetnym przykładem praktycznej nauki prawdopodobieństwa. Lepsi gracze w dłuższym terminie wygrywają a słabsi gracze tracą pieniądze. W pojedynczej rozgrywce możliwe jest jednak wygranie pomimo słabej gry. Można też przegrać kilka rozdań (nawet z rzędu) pomimo posiadania najlepszych kart. Niestety, gra w pokera bez pieniędzy nie ma sensu (a gra na pieniądze jest w Polsce w zasadzie nielegalna). Jak więc nauczyć dziecko praktyki prawdopodobieństwa, unikając niechcianego elementu hazardu? Z odsieczą przybywa… gra w kości!

Dobrze jest czasami przypomnieć sobie o czymś sensownym co już wcześniej (dawno temu) widziało się w internecie. A materiał, o którym będzie mowa w tym wpisie jest w pewnym sensie wyjątkowy: nadaje się dla bardzo szerokiego zakresu wieku ucznia: dobrze bawił się z nim mój sześcioletni syn, przeprowadziłem dzięki niemu ciekawe zajęcia online w grupie uczniów z klas 3-4 i opowiadałem już o tym licealistom jako ciekawostkę na obozie. Dla studentów i zainteresowanych dorosłych też sprawdziłby się wyśmienicie. A mowa o bardzo ciekawej prezentacji na temat problemu dylematu więźnia.